Oferta edukacyjna

Szanowni Państwo,

Poniżej przedstawiamy naszą ofertę edukacyjną.


1. 
Śląskie Centrum Wolności i Solidarności zaprasza do Muzeum Izby Pamięci Wujek na bezpłatne prelekcje prowadzone przez świadków historii, uczestników strajku w grudniu 1981 r. na kopalni Wujek. Dyplom „Przyjaciela Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności” zostanie wręczony przedstawicielom tych szkół, które w okresie od września 2016 do czerwca 2017, odwiedzą naszą placówkę przynajmniej pięciokrotnie.
2. Już dziś zapraszamy szkoły z naszego województwa do Biegu Dziewięciu Górników, który odbędzie się 16 grudnia 2017 r. Jego idea polega na tym, że dziewięcioro uczniów (szkół ponadgimnazjalnych) ze szkół województwa śląskiego, pobiegnie wraz z opiekunami w rocznicę pacyfikacji Kopalni Wujek pod Krzyż Dziewięciu Górników w Katowicach Brynowie, by w ten sposób oddać hołd zastrzelonym górnikom. Bieg może mieć formę maratonu lub sztafety. 
3. Zapraszamy nauczycieli i uczniów szkół podstawowych do udziału w grze miejskiej o stanie wojennym.
4. Przypominamy, że nasza instytucja bezpłatnie wypożycza wystawy „Kopalnia strajkuje… Strajk i pacyfikacja Kopalni Wujek 13-16 grudnia 1981 r.” oraz "Wczoraj i dziś".

5. Wystawy czasowe.

6. Zajęcia dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych pt. ,,Życie w PRL".

7. Olimpiada Solidarności.


Robert Ciupa

Dyrektor ŚCWiS


Ad. 1

W Muzeum Izbie Pamięci Kopalni Wujek (ul. Wincentego Pola 38, Katowice) odbywa się cykl bezpłatnych prelekcji historycznych. Projekt skierowany jest do młodzieży szkół podstawowych, gimnazjów oraz szkół ponadpodstawowych, ale także i do pojedynczych zwiedzających (Zapisy grup zorganizowanych: tel. 32 208 55 33, email: dziewieciu-wujka@o2.pl).

Funkcjonujące obecnie Muzeum Izba Pamięci Kopalni Wujek ma jeden szczególny walor - jest prowadzone przez bezpośrednich uczestników wydarzeń 16 grudnia 1981 roku na Kopalni Wujek.

Antoni Gierlotka – w 1981 roku pracownik w Oddziale Automatyki, Łączności i Metanometrii na stanowisku telemonter w KWK Wujek, uczestnik strajku w grudniu 1981 roku.

Krzysztof Pluszczyk – w 1981 roku pracownik w Oddziale Automatyki, Łączności i Metanometrii na stanowisku telemonter w KWK Wujek, uczestnik strajku w grudniu 1981 roku.

Stanisław Płatek – górnik w Samodzielnym Oddziale Transportu Materiałowego, przewodniczący Komitetu Strajkowego  w dniach 13-16 grudnia 1981 r., ranny podczas pacyfikacji KWK Wujek w dniu 16 grudnia 1981 roku, skazany z uczestnictwo w strajku na 4 lata pozbawienia wolności.

Miejsce zajęć: Muzeum – Izba Pamięci KWK Wujek, ul. Wincentego Pola 65, 40-596 Katowice.
Przebieg zajęć:
1. Krótka prelekcja tła historycznego (historia Solidarności do momentu wprowadzenia stanu wojennego)
2. Prelekcja o wydarzeniach 16 grudnia 1981 r. na KWK Wujek wraz ze zwiedzaniem Muzeum (makieta, zdjęcia, pamiątki)
3. Projekcja filmu – film do ustalenia z nauczycielem
4. Przejście pod Pomnik – Krzyż Górników Kopalni „Wujek”, miejsca związane z pacyfikacją kopalni.
Czas trwania zajęć: 60-180 minut w zależności od wybranego filmu.

Filmy do wyboru:
1. Górnicy z Kopalni Wujek
Reżyseria: Waldemar Patlewicz
Rok produkcji: 1991
Czas trwania: 58 min.
Film stanowi chronologiczną rekonstrukcję wydarzeń na KWK „Wujek” od momentu wprowadzenia stanu wojennego i aresztowania przewodniczącego KZ „Solidarność” Jana Ludwiczaka.
Film zawiera elementy programów archiwalnych, zwraca uwagę na kontekst decyzji o strajku protestacyjnym, wspomnienia okolicznych mieszkańców, ks. Henryka Bolczyka – tłumaczenie motywacji górników oraz wspomnienia związane z atmosferą na kopalni, wskazanie defensywnego charakteru strajku protestacyjnego, film zawiera wypowiedzi rodzin górników uczestniczących w strajku, w tym wdów, pracowników służb medycznych.
Dokument przeplatany współczesnymi zdjęciami kopalni oraz zdjęciami archiwalnymi ze strajku, zawiera dokładne informacje o akcji pacyfikacyjnej ze wskazaniem kierunków uderzenia oraz identyfikacją sił porządkowych oraz nagraniami archiwalnymi audio.
Na szczególną uwagę zasługują wspomnienia okrucieństwa ZOMO wobec niezaangażowanych w strajk pracowników służby zdrowia oraz wspomnienia tych pracowników.

2. Życiorysy z bliznami
Reżyseria: Agnieszka Świdzińska
Rok produkcji: 2008
Czas trwania: 36 min.
Wprowadzenie do informacji w kontekście protestów na całym Śląsku.
Reżyserka dociera do uczestników i świadków wydarzeń na KWK „Wujek”. Film zawiera wspomnienia górników – uczestników strajku (rannych), rodzin ofiar, pracowników służby zdrowia, rodzin uczestników strajku odnoszące się do wydarzeń na KWK „Wujek” oraz do dalszych prześladowań uczestników strajku.
Na szczególną uwagę zasługują wspomnienia traktowania strajkujących jak pospolitych przestępców – wyroki skazujące na 1,5 roku więzienia oraz późniejsze losy strajkujących i ich rodzin (konsekwencje zdrowotne).

3. Sprawiedliwość? ….proszę czekać
Reżyseria: Agnieszka Świdzińska
Rok produkcji: 2006
Czas trwania: 29 min
Reportaż głównie z perspektywy krewnych górników zabitych na KWK „Wujek” (matka, żona, córka). Poza pytaniami o sprawiedliwość wskazuje także na istotny problem radzenia sobie z bólem po stracie bliskich, szczególnie w kontekście niepotrzebnej i niesprawiedliwej śmierci.
Osobiste wspomnienia rodzin zabitych górników, pracowników służby zdrowia niosących pomoc rannym. Wskazywane są miejsca postrzału górników – klatka piersiowa, głowa, szyja. Na szczególną uwagę zasługują wspomnienia o utrudnianiu pogrzebów zabitych górników, nieludzkie zakazy sprzedaży kwiatów, zakaz mszy w kościele.
Wspomnienia dotyczące konsekwencji zdrowotnych działań pacyfikacyjnych, szczególnie zmasowanego użycia gazów.
Jako istotny wskazywany jest problem zmowy milczenia członków plutonu specjalnego ZOMO. Tytułowym problemem poruszonym w filmie jest problem odpowiedzialności za zabójstwo górników KWK „Wujek”.

4. W imię czego
Rok produkcji: 1989
Czas trwania: 24 min
Strajk z perspektywy jego uczestników. Wypowiedzi uczestników strajku, wspomnienia bliskich uczestników strajku oraz innych osób, obrazy rekwizytów. Tytułowe pytanie zadane jest w kontekście trudnych decyzji strajkujących oraz osobistej tragedii bliskich i ich losów.
Istotna jest narracja wprowadzająca w historię walki z komunizmem w okresie stanu wojennego. Decyzja o strajku w kontekście mszy św. – ważny aspekt wspólnego podejmowania decyzji w obronie prześladowanego kolegi. Świadkowie opowiadają o przygotowaniach do strajku oraz o jego przebiegu. Ważna jest deklaracja rezygnacji ze strajku w przypadku wkroczenia wojska. Wspomniane jest także wsparcie udzielane górnikom przez mieszkańców okolicy. Film przeplatany jest zdjęciami archiwalnymi z okresu strajku.

5. Lot kuli
Reżyseria: Jerzy Ridan
Rok produkcji: 1998
Film powraca do wydarzeń w kopalni Wujek, do dramatycznej śmierci śląskich górników. Ale nie czyni tego w tradycyjny sposób, porażając dydaktycznym komentarzem zbrodni. Swój film zaczyna Ridan od zaznajomienia widza z.. nabojami, różniącymi się wielkością, budową, wyglądem, mocą rażenia, itp. Od nabojów przechodzi do ich "oprawy" czyli pistoletów, karabinów maszynowych, by znawców tematów zmusić do wygłoszenia definicji „Skuteczna broń to taka, która zabija". Kolejne rodzaje broni, jakie oglądamy na ekranie udoskonalane są z zapałem równym sile ich rażenia. O wydarzeniach w kopalni Wujek opowiadają świadkowie zdarzeń, lekarze udzielający pomocy rannym górnikom. Jedno nie ulega wątpliwości: wbrew powszechnie głoszonym przez autorów stanu wojennego opiniom: w kopalni Wujek strzelano po to, by zabić. Strzelano z karabinów maszynowych ogromnej mocy. Strzelano z bliska - najczęściej trafiając ofiary w samą czaszkę. Nikt nie wie też czemu "strzały oddawane w powietrze" zabijały. Skuteczność pocisków jest niemalże 100 - procentowa. Ridan zrobił film o świadomym, zaplanowanym zabijaniu. Warto odnotować wypowiedzi ekspertów balistyki.

6. Czarne serca
Reżyseria: Bogusław Tracz
Czas trwania: 17 min
Film będący kompilacją dokumentu i montażu prezentuje tragedię na KWK „Wujek” w kontekście historycznym – istotne jest zarysowanie odpowiedzi na pytania zasadnicze dla nieświadomego historycznie odbiorcy – człowieka młodego lub cudzoziemca. Przedstawione są wydarzenia na tle historii Polski i regionu.
W filmie wykorzystano fragmenty poezji związanej z omawianymi wydarzeniami oraz zdjęcia archiwalne.


Ad. 2

Ideą biegu jest aktywne włączenie młodzieży w upamiętnianie ważnych wydarzeń historycznych. Do końca października czekamy na zgłoszenia szkół, które zdecydują się wziąć udział w naszej inicjatywie. Każda ze szkół reprezentowana przez dziewięciu uczniów oraz opiekuna, obiera sobie za patrona biegu, jednego z zabitych górników i w koszulkach z jego wizerunkiem (ufundowane przez ŚCWiS) zmierzają pod Pomnik Krzyż zastrzelonych górników kopalni Wujek. Najważniejsza w tej inicjatywie jest idea, wybór formy dotarcia pod Krzyż Pomnik Poległych Górników (marsz, bieg, sztafeta) pozostawiamy szkołom.

Zapisy (biuro@scwis.pl, tel. 32 601 21 08).

 

Ad. 3

Uczestnicy gry miejskiej poznają podstawowe pojęcia dotyczące wprowadzenia stanu wojennego, strajku na Kopalni „Wujek” oraz życia codziennego podczas stanu wojennego.
Szczegóły w pliku pdf


Ad. 4

Na 26 planszach typu roll-up prezentujemy ekspozycję zatytułowaną „Kopalnia strajkuje…” – strajk i pacyfikacja Kopalni „Wujek” 13-16 grudnia 1981 r.

Historia opowiedziana na tablicach zaczyna się planszą o kryzysie, który nastąpił w PRL na przełomie lat 70. i 80. Następnie opisano powstanie związków zawodowych, „karnawał Solidarności”, wprowadzenie stanu wojennego, „odblokowywanie” zakładów pracy strajkujących na terenie województwa katowickiego, pacyfikację Kopalni „Wujek”. Każdemu z zastrzelonych dziewięciu górników poświęcono osobną tablicę.

Dobrym wstępem do wypożyczenia wystawy jest wizyta uczniów w Muzeum Izbie Pamięci Kopalni Wujek (Katowice, ul. Wincentego Pola 65).

W sprawie wypożyczenia wystawy można kontaktować się telefonicznie (nr 32 601 21 08) oraz za pośrednictwem poczty elektronicznej (email: biuro@scwis.pl).

 

Okres wypożyczenia wystawy: do dwóch tygodni

Koszt wypożyczenia wystawy – bezpłatnie

Transport – we własnym zakresie, 26 tablic roll-up – samochód osobowy


Ad. 5

Oprócz naszej wystawy stałej ,,Kopalnia strajkuje…" o stanie wojennym
i pacyfikacji Kopalni ,,Wujek", prezentujemy również wystawy czasowe.
• W marcu prezentowana będzie wystawa „Niezłomna, wyklęta, przywrócona pamięci. Danuta Siedzikówna »Inka« 1928–1946” opowiadająca o niezłomnej sanitariuszce 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej.

• We wrześniu prezentowana będzie ekspozycja ,,Ks. Jerzy Popiełuszko - Patron NSZZ Solidarność" oraz wystawa znaczków podziemia solidarnościowego z błogosławionym księdzem Jerzym Popiełuszko.

 

Ad. 6

W 2015 roku wprowadziliśmy do naszej oferty edukacyjnej nowy temat zajęć dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych pt. ,,Życie w PRL".
W trakcie lekcji dzieci spróbują zrozumieć jak żyli ich rówieśnicy w latach osiemdziesiątych - czym się bawili i jakie mieli marzenia. Warsztaty będą miały formę gry angażującej młodzież do działania. Za pomocą przygotowanych do tego celu specjalnych kart i plansz, uczniowie zostaną ,,wciągnięci" w szarą rzeczywistość PRL. Prowadzenie: Anna Stojek.

 

Ad. 7

Tak jak w ubiegłym roku szkolnym i tym razem Śląskie Centrum Wolności i Solidarności jest partnerem ogólnopolskiej IV edycji konkursu ,,Olimpiada Solidarności. Dwie dekady historii". Jest to konkurs historyczny adresowany do uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Organizatorem konkursu jest Fundacja Centrum Solidarności z siedzibą w Gdańsku. Szczegóły na stronie internetowej głównego organizatora: www.olimpiadasolidarnosci.pl

 

Na wszystkie organizowane przez ŚCWiS wydarzenia
Serdecznie zapraszamy.
Prosimy o zgłoszenia telefoniczne lub mailowe
pod numerem tel. 32 601 21 08
email: biuro@scwis.pl

 

Śląskie Centrum Wolności i Solidarności
ul. Wincentego Pola 38
40-596 Katowice


 

UWAGA! Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z serwisu.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.

OK
Więcej informacji

Serwis może używać plików „cookies”, kiedy użytkownik odwiedza stronę www. Pliki „cookies”, które mogą zostać użyte w witrynach i stronach internetowych są kojarzone wyłącznie z przeglądarką konkretnego komputera (użytkownik anonimowy), bez podawania imienia lub nazwiska użytkownika. Są to informacje zapisywane przez serwer na komputerze użytkownika, które serwer może odczytać przy każdorazowym połączeniu się z komputera użytkownika. Pliki „cookies” dostarczają danych statystycznych o ruchu użytkowników i korzystaniu przez nich z poszczególnych stron serwisów. Pliki „cookies” używane są także w celu monitorowania ruchu użytkowników pomiędzy serwisem, a innymi, współpracującymi serwisami internetowymi. Użytkownik może w każdym czasie wybrać sposób obsługi plików „cookies” w strefie internetowej poprzez zastąpienie automatycznej obsługi plików „cookie” na obsługę indywidualną (ustawienia użytkownika). Szczegółowych informacji w tym zakresie udzielają dostarczyciele programów do obsługi strefy internetowej (przeglądarek), zazwyczaj w zakładce „opcje internetowe” lub podobnej. Jednakże wyłączenie przez użytkownika w swojej przeglądarce opcji akceptowania plików „cookies”, (zablokowanie, monitowanie) może spowodować utrudnienia czy wręcz uniemożliwić korzystanie z niektórych usług serwisu. Jednocześnie serwis nie ponosi żadnej odpowiedzialności za stosowanie lub obsługę plików „cookies” na innych stronach internetowych dostępnych dla użytkowników dzięki linkom umieszczonym na stronach serwisu.
Więcej informacji o plikach cookies znajdziesz w serwisie http://wszystkoociasteczkach.pl